{"id":2401,"date":"2025-10-28T13:33:39","date_gmt":"2025-10-28T12:33:39","guid":{"rendered":"https:\/\/montessori.nl\/professionals\/?p=2401"},"modified":"2025-10-28T13:33:40","modified_gmt":"2025-10-28T12:33:40","slug":"zelfregulerend-leren-zichtbaar-maken-in-de-klas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/montessori.nl\/professionals\/2025\/10\/28\/zelfregulerend-leren-zichtbaar-maken-in-de-klas\/","title":{"rendered":"Zelfregulerend leren zichtbaar maken in de klas"},"content":{"rendered":"\n

Patrick Sins is lector Vernieuwingsonderwijs aan de Thomas More hogeschool in Rotterdam en lector Leren aan Hogeschool Rotterdam.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Vraag een willekeurige leraar wat hij of zij het belangrijkste vindt in de klas, en de kans is groot dat je iets hoort als: \u201cIk wil dat leerlingen zelfstandig leren werken.\u201d Of, in de montessoritraditie: \u201cIk wil dat ze verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leren.\u201d Maar hoe vaak hebben we eigenlijk scherp voor ogen wat leerlingen daarvoor moeten kunnen? Zelfregulerend leren is daarin een sleutel. Het gaat om strategie\u00ebn waarmee leerlingen hun eigen leerproces sturen: een doel stellen voordat ze beginnen, hun voorkennis oproepen, plannen maken voor tijd en inzet, tussentijds checken of het nog gaat zoals bedoeld, en uiteindelijk reflecteren op het resultaat. Leerlingen die dat goed in de vingers hebben, leren niet alleen effectiever, maar zijn tegelijkertijd ook toegerust voor het vervolgonderwijs.<\/p>\n\n\n\n

In de praktijk zien we echter een grote variatie. Neem bijvoorbeeld een montessoriklas tijdens een onderzoekend leren-project bij wetenschap & technologie. Sommige leerlingen beginnen direct enthousiast te experimenteren, maar zonder plan. Anderen hebben wel idee\u00ebn over hoe je het zou moeten aanpakken, maar zetten die kennis niet altijd om in handelen. En weer anderen hebben nog nooit geleerd hoe je jezelf vragen kunt stellen als: \u201cWat weet ik hier al van?\u201d of \u201cHoe ga ik mijn tijd indelen?\u201d<\/p>\n\n\n\n

Als leraar voel je die verschillen dagelijks. Je probeert bij de ene leerling explicieter te zijn en samen een plan te maken, terwijl je bij een ander juist meer vraagt: \u201cWaarom kies je voor deze aanpak?\u201d Ondersteunen van zelfregulerend leren is dus nooit een kwestie van one size fits all. Maar hoe bepaal je waar een leerling staat? Tot nu toe ontbrak daar een concreet instrument voor.<\/p>\n\n\n\n

Zichtbaar maken die hap<\/strong><\/p>\n\n\n\n

In ons recente onderzoek hebben we daarom een vragenlijst ontwikkeld die dit zichtbaar maakt voor leerlingen in het basisonderwijs. We moesten ook een naam bedenken voor de vragenlijst, het werd de SRL-IBSL. Enerzijds gaat de vragenlijst over het meten van strategie\u00ebn voor zelfregulerend leren. Self-Regulated Learning in het Engels, afgekort wordt dat SRL. En anderzijds hebben we de vragenlijst toegespitst op het wetenschap- en technologie onderwijs en dan in het bijzonder de didactiek van onderzoekend leren, oftewel Inquiry-Based Science Learning (IBSL). Samen wordt dat dus SRL-IBSL.<\/p>\n\n\n\n

De SRL-IBSL bestaat uit 17 vragen en richt zich op vier strategie\u00ebn die volgens onderzoek tijdens onderzoekend leren extra lastig zijn voor leerlingen:<\/p>\n\n\n\n